2025/12/29 at 11:08 ΠΜ 29/12/2025 newsroomΕίχα την ευκαιρία να επισκεφθώ πρόσφατα το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Μεταξά, στο πλαίσιο δράσης της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας – Παράρτημα Πειραιώς, με χορηγούς τον Σύνδεσμο Γυναικών Κρήτης και Νήσων Αιγαίου και τον Εκπαιδευτικό Όμιλο Μπουλντούμη. Προσφέραμε Πρωτοχρονιάτικα γούρια και Αλεξανδρινά φυτά στους νοσηλευόμενους κάθε πτέρυγας, για να φέρουμε τη χαρά των γιορτών μέσα στο νοσοκομείο, όμως αυτό που λάβαμε πίσω ήταν πολύ μεγαλύτερο.
Περπατώντας στους διαδρόμους, βλέποντας ανθρώπους που παλεύουν με την ασθένεια αλλά συνεχίζουν να διατηρούν την ελπίδα και να αγωνίζονται για την υγεία τους με μια απίστευτη εσωτερική δύναμη, ένιωσα ότι εκεί οι γιορτές έχουν διαφορετική διάσταση. Σε κάθε δωμάτιο υπήρχε μια ιστορία: άνθρωποι που αγωνίζονται, που ελπίζουν και χαμογελούν παρά τον πόνο. Μερικοί ήταν μόνοι, άλλοι πλαισιωμένοι από οικογένεια. Όμως όλοι είχαν κάτι κοινό: χρειάζονταν ανθρώπινη επαφή.
Ένα χαμόγελο, οι ευχές μας για «χρόνια πολλά» και «του χρόνου σπίτι σας» ήταν αρκετά για να αλλάξουν τη διάθεση όσων νοσηλεύονται εκείνες τις ημέρες και να ανάψουν μια μικρή σπίθα ελπίδας. Ακόμη και μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες, η ζεστασιά και η ανθρωπιά μπορούν να ανθίσουν με αυτές τις μικρές πράξεις.
Γιατί μελαγχολούμε τις γιορτές;
Ο ερχομός των γιορτών συνοδεύεται από προσδοκίες χαράς, διασκέδασης. οικογενειακής θαλπωρής. Κι όμως, πολλοί άνθρωποι νιώθουν αυτή την περίοδο μια αδιόρατη μελαγχολία που γίνεται ακόμη πιο έντονη όσο ο κόσμος γύρω φαίνεται χαρούμενος και γιορτινός.
Η ψυχολογία μάς λέει ότι οι γιορτές λειτουργούν σαν μεγεθυντικός φακός: ό,τι υπάρχει μέσα μας —ευχάριστο ή δυσάρεστο— γίνεται πιο έντονο. Σύγχρονες ψυχολογικές έρευνες επιβεβαιώνουν ότι τα holiday blues είναι ένα συχνό και απολύτως φυσιολογικό φαινόμενο. Είναι μια προσωρινή συναισθηματική δυσφορία κατά τη διάρκεια της εορταστικής περιόδου.
Οι γιορτές λειτουργούν ως σημεία αναφοράς που μας θυμίζουν πού βρισκόμαστε στη ζωή μας σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Ο απολογισμός μιας χρονιάς που δεν πήγε όπως ελπίζαμε μπορεί να προκαλέσει απογοήτευση. Αυτές τις μέρες ενεργοποιούνται παλιές μνήμες, νοσταλγία, ή πένθος, καθώς και βαθιές ανάγκες που ίσως όλο τον χρόνο καταφέρνουμε να κρύβουμε. Η μελαγχολία των γιορτών μπορεί να προκύψει επίσης, από κάποια απώλεια, μοναξιά, κόπωση από ευθύνες και προσδοκίες, ή την ανάγκη να νιώσουμε ότι ανήκουμε, ότι μας θυμούνται.
Υπάρχουν όμως και άλλοι λόγοι όχι τόσο εμφανείς: η κοινωνική σύγκριση με τη φαινομενική ευτυχία των άλλων. Τα εορταστικά πρότυπα που προβάλουν ένα τέλειο σκηνικό —ευτυχισμένα πρόσωπα, οικογενειακές συγκεντρώσεις, συνεχής γιορτινή διάθεση—και η πίεση να είμαστε χαρούμενοι ακόμη κι όταν δεν το νιώθουμε, μπορούν να γίνουν πηγή άγχους.
Έρευνες δείχνουν ότι η απομόνωση και η αντιλαμβανόμενη μοναξιά συνδέονται σημαντικά με συμπτώματα κατάθλιψης γύρω από τις γιορτές, ακόμα και όταν οι άνθρωποι είναι σε οικογενειακές συγκεντρώσεις. Ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων (38–89% σύμφωνα με διάφορες μελέτες) βιώνει αυξημένο άγχος, στρες ή κάποια μορφή δυσφορίας κατά τη διάρκεια των γιορτών.
Πώς να μεταμορφώσουμε τη μελαγχολία των γιορτών σε γαλήνη και νόημα
Η μελαγχολία των γιορτών δεν χρειάζεται να «φύγει». Χρειάζεται να μεταμορφωθεί. Και αυτό δεν συμβαίνει πιέζοντας τον εαυτό μας να νιώσει χαρά, αλλά στρέφοντας την προσοχή μας σε ό,τι είναι πραγματικά ουσιαστικό.
1. Δώσε χώρο στο συναίσθημά σου — χωρίς κριτική
Δεν χρειάζεται να προσποιηθείς ότι είσαι καλά. Η αυθεντικότητα είναι ο πιο γρήγορος δρόμος προς την ανακούφιση. Η λύπη είναι μήνυμα που μάς καλεί να κοιτάξουμε πιο βαθιά: τι έχουμε πραγματικά ανάγκη; Η μελαγχολία μάς μιλάει —και όταν τη ακούσουμε με συμπόνια, θα μπορέσουμε να ανακαλύψουμε και να φροντίσουμε τις πραγματικές βαθύτερες ανάγκες μας.
2. Μείωσε τις προσδοκίες της «τέλειας γιορτής»
Η υπερβολική πίεση να τα κάνουμε όλα τέλεια: τραπέζια, δώρα, υποχρεώσεις, προκαλεί άγχος. Η αλήθεια είναι ότι η γιορτή δεν βρίσκεται στα στολίδια, στο τέλειο τραπέζι ή στις φωτογραφίες που θα ανεβούν στο Instagram. Βρίσκεται στις στιγμές αληθινής σύνδεσης με τους αγαπημένους μας. Όταν αφήσουμε πίσω την ανάγκη για τελειότητα και επιτρέψουμε στον εαυτό μας να ζήσει τις γιορτές όπως είναι τότε θα μπορέσουμε και να τις απολαύσουμε.
3. Μοιράσου τις σκέψεις και τα συναισθήματά σου με κάποιο άτομο που εμπιστεύεσαι
Η μελαγχολία μειώνεται όταν μιλάμε γι’ αυτήν, όταν τη βγάζουμε από τη σιωπή και την αφήνουμε να ακουστεί. Μοιράσου αυτά που νιώθεις με κάποιον που μπορεί να σε ακούσει με σεβασμό, χωρίς να σε κρίνει ή να προσφέρει συμβουλές, αλλά απλά θα είναι εκεί, παρών. Αυτή η απλή πράξη του μοιράσματος έχει μια βαθιά θεραπευτική δύναμη: μάς υπενθυμίζει ότι δεν είμαστε μόνοι.
4. Δημιούργησε μικρές στιγμές γαλήνης
Μπορείς να δημιουργήσεις τη δική σου ρουτίνα ηρεμίας μέσα στην ημέρα: ένα ζεστό ρόφημα σε απόλυτη ησυχία αφήνοντας τον νου σου να ξεκουραστεί, λίγες σελίδες από ένα αγαπημένο βιβλίο, ένα χαλαρωτικό αφρόλουτρο, ή ένας μικρός περίπατος. Δεν χρειάζεται να είναι κάτι σύνθετο ή χρονοβόρο. Αρκεί να σου ταιριάζει και να σου προσφέρει μια μικρή ανάπαυλα ανάμεσα στις απαιτήσεις της μέρας. Αυτές οι μικρές πράξεις φροντίδας γαληνεύουν το νευρικό σύστημα, μειώνουν τη συναισθηματική φόρτιση και δημιουργούν ένα εσωτερικό καταφύγιο ηρεμίας. Είναι ένα δώρο για τον εαυτό σου.
5. Κάνε μια πράξη προσφοράς
Η προσφορά στους άλλους δεν ωφελεί μόνο εκείνον που τη δέχεται — ωφελεί εξίσου και εκείνον που προσφέρει. Πολλές έρευνες δείχνουν ότι η προσφορά, η σύνδεση με άλλους και οι μικρές πράξεις καλοσύνης έχουν ουσιαστική θεραπευτική επίδραση. Όταν προσφέρουμε στους άλλους: α) ενεργοποιούνται στον εγκέφαλο περιοχές που σχετίζονται με την ευχαρίστηση, την αγάπη, τη σύνδεση και την ευεξία, β) μειώνεται το άγχος, τα συμπτώματα κατάθλιψης, και το αίσθημα της μοναξιάς, ενώ βελτιώνεται η διάθεση γ) ενισχύεται η αίσθηση νοήματος και αυξάνεται η ψυχική ανθεκτικότητα
Και αυτό ακριβώς επιβεβαίωσα εκείνο το πρωί με την επίσκεψή μου στο νοσοκομείο: η ανθρώπινη επαφή, η απλή παρουσία, το γνήσιο ενδιαφέρον είναι το πιο δυνατό αντίδοτο στη μοναξιά και τη μελαγχολία των γιορτών. Ένα Αλεξανδρινό, ένα λεπτό αληθινής παρουσίας ήταν αρκετά για να αλλάξουν την ατμόσφαιρα ενός δωματίου και να ζεστάνουν καρδιές, όχι μόνο των ασθενών αλλά και τις δικές μας όσων συμμετείχαμε σε αυτή τη δράση. Η πράξη της προσφοράς —μικρή ή μεγάλη— δίνει στο μυαλό σκοπό, στην καρδιά θαλπωρή και στις γιορτές άλλο νόημα.
Βασιλική Μπουλντούμη, Μ.Α.
Εκπαιδευτικός-Ψυχολόγος
Β. Α. Αγγλικής Φιλολογίας -ΕΚΠΑ
Β. Α. Ψυχολογίας -ΕΚΠΑ
M.A. in Contemporary English Studies-Lancaster University
Διευθύντρια Εκπαιδευτικού Ομίλου Μπουλντούμη
Αντιπρόεδρος ΑΜΚΕ «Όλοι Για τον Πειραιά»