2026/01/26 at 4:57 ΜΜ 26/01/2026 newsroom«Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση είναι η πολιτική συνείδηση της Ευρώπης»
—————
Με απολογισμό δράσης και μήνυμα ευθύνης
αποχαιρέτησε την Προεδρία της PACE ο Θ. Ρουσόπουλος
Ο Θεόδωρος Ρουσόπουλος, ολοκλήρωσε σήμερα τις δύο θητείες του ως Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, στις οποίες είχε εκλεγεί ομόφωνα απο τους 612 βουλευτές απο 46 χώρες μέλη του Συμβουλίου. Αποχωρησε εν μέσω επαίνων απο τους αρχηγούς των πέντε πολιτικών ομάδων και καταχειροκροτούμενος απο όλους τους βουλευτές οι οποίοι αναγνώρισαν με αυτόν τον υψηλό συμβολισμό το έργο του.
Στην αποχαιρετιστήρια ομιλία του, ο κ. Ρουσόπουλος αναφέρθηκε στη πολυετή διαδρομή του στην πολιτική ζωή της Ελλάδας και της Ευρώπης, από την πρώτη του παρουσία στο ημικύκλιο ως νεαρός δημοσιογράφος έως την εκλογή και επανεκλογή του στην προεδρία της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης. Τόνισε ότι αντιμετώπισε την προεδρία όχι ως εθιμοτυπικό ρόλο, αλλά ως πολιτική εντολή για δράση, με επίκεντρο την υπεράσπιση της Δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην έμπρακτη στήριξη της Ουκρανίας, και ειδικότερα στις πρωτοβουλίες της Συνέλευσης για τον εντοπισμό και την επιστροφή των αγνοούμενων παιδιών της Ουκρανίας, στην αντιμετώπιση της ξένης παρέμβασης στις εκλογές και στη διεθνή πρωτοπορία της Συνέλευσης στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της Δημοκρατίας.
Ο κ. Ρουσόπουλος υπογράμμισε ότι η Κοινοβουλευτική Συνέλευση αποτελεί την «πολιτική συνείδηση της Ευρώπης», επισημαίνοντας πως η δύναμη της Ευρώπης δεν βρίσκεται στη σιωπή ή στην επιβολή, αλλά στη θεσμική διαχείριση της διαφωνίας. Κλείνοντας, ευχαρίστησε τα μέλη της Συνέλευσης για την εμπιστοσύνη τους και αποχαιρέτησε το Σώμα με αίσθημα ευθύνης και βαθιάς ευγνωμοσύνης.
Ακολουθεί το πρωτότυπο κείμενο της ομιλίας του κ. Ρουσόπουλου καθώς και ανεπίσημη μετάφραση:
The first time I entered this hemicycle was in January 1984. I was a young journalist, just 21 years old, and I was placed up there in the galleries, a silent listener. I returned many times after that either as a journalist or as a minister, and from 2019 onwards as a member of this Assembly. And, in January 2024, exactly forty years after my first entrance, you elected me as your President, and you re-elected me for a second term.
The circle is now closing. And the journey I have travelled humbles me. Politics, like life, moves in cycles. We begin, we act, and one day we return to the same benches – a little older, and hopefully a little wiser. From the very beginning, I did not see the Presidency as a ceremonial role. I saw it as a political mandate to act and to take initiatives. Since the war of aggression broke out, we placed Ukraine at the center of our moral and political responsibility. And during my presidency, we continued. The Network on the Situation of the Children of Ukraine, which we created, has returned home more than 1,600 children. The Registry of Damage which we initiated gave to tens of thousands of Ukrainian citizens the possibility to record their losses when justice prevail. The International Tribunal for the crime of aggression, sealed by the signatures of President Zelenskyy and Secretary General Berset was not only a symbolic moment, but a concrete act of responsibility.
Many of these decisions that we took together were initially met with criticism – sometimes even with irony. Silence would have been easier. And it would have been wrong. But today, the greatest threat to democracy is not only open repression. It is silence – the moment when injustice becomes familiar, and outrage is postponed. That is why the Parliamentary Assembly could not, and did not, remain silent. We don’t always agree with each other, and we don’t always agree with our governments. The Parliamentary Assembly is not an echo chamber of governments. It is the political conscience of Europe. PACE does not govern. But it tests the moral temperature of Europe. In recent years, we have heard many voices questioning Europe itself. Voices that speak of political, strategic and even moral weaknesses. In my opinion, Europe is not weak because it hesitates. Europe – if hesitates – it is because it remembers.
In our continent, we did not choose power without limits. We chose power with limits. We chose law over impulse. Institutions over instinct. Responsibility over spectacle. That choice may seem slow in a world driven by the speed imposed by social media. People often confuse rush with importance. Reaction with decision. But real life is not scrolling on a screen. Democracy is not a click. And responsibility cannot be reduced to outrage. Europe’s strength does not lie in imposing silence, but in organising disagreement. Not in the rule of the strongest, but in the strength of rules. Not in the cult of leadership, but in the durability of institutions. And this Assembly embodies that choice. We do not command armies. We command arguments. We do not govern territories. We govern meaning. In a time when democracy is challenged not only by weapons, but also by algorithms, this may be the hardest form of power. But it is also the most necessary one.
That is why we proved our relevance, not through declarations, but through action – beyond Ukraine, and wherever human dignity was under threat. Through the “Victory for Victoria” initiative, we stood with journalists who risk their freedom – and sometimes their lives – to tell the truth. Through the “Human Rights in Motion” Award, we opened new paths between culture and human rights, reminding us that rights must be lived and felt, and not only written in conventions. We sustained dialogue in the most polarised settings, including with both Palestine and Israel. In the Balkans, we upheld democracy, reconciliation and the European path. We gave voice to exiled Russian and Belarusian democrats within our Assembly. We acted decisively against foreign interference in elections, in Romania and Moldova, with timely guidance from the Venice Commission. We strengthened democratic resilience and transparency, leading globally on AI by adopting the first convention to prevent its misuse against democracy. We advanced responsible use of AI through a high-level parliamentary conference in London. In the same time, we integrated AI tools into the Assembly’s website, to promote our work with transparency to the people. We ensured the Assembly’s institutional role in advancing the New Democratic Pact, with a dedicated committee and clear mandate. We also strengthened the visibility of the Parliamentary Assembly – not for image, but for impact. According to our Communication Office data, the Assembly’s international media visibility increased by 65% in my first term as President and by 195% in the second. This was not the result of publicity tactics, but of political substance. Visibility became a tool to make our values seen, heard, and understood. We spoke through powerful symbols, bringing the Olympic Flame into the hemicycle during the 75th anniversary of the Council of Europe, as a message of peace and reconciliation.
During my presidency, I spoke in parliaments, to heads of State and governments, and mostly to universities and schools. We need to explain again and again the importance of democracy to younger generations. Democracy is – among others – equality and I take advantage of this to tell you that just before entering this chamber today, Despina Chatzivasileiou informed me that the Assembly beginning its work today is composed equally of women and men.
In your hands today, you hold the book I wrote to offer insight into how a President of this Assembly works, on stage and behind the scenes. Most of you might recall that I often speak about Ancient Greece. Not to claim ownership of democracy, but to remind us that it was born as disagreement, as dialogue, as a search for measure. But I ask you to remember a simple phrase which I repeated many times: “Democracy may be old, but not old-fashioned”!
Dear colleagues, As Thucydides wrote, “What we leave behind is not what is engraved in stone monuments, but what is woven into the lives of others.” When we leave political life – or even when we step back from positions of responsibility -it is not titles, offices, or formal authority that define our legacy. It is the principles we defended when silence would have been easier. The people we inspired to believe that politics can still be ethical. And the values we helped embed in our common European life. That, ultimately, is the true measure of responsibility.
I will close on a personal note. During the 90’s, I was a war correspondent at the brutal wars in the former Yugoslavia. But In 1999, I did something even more extreme. I became a member of a special training flight for astronauts and flew into the stratosphere in zero gravity conditions! At that time, I thought I had reached the highest point of my life. You proved me wrong. Because it was your vote of confidence in my Presidency that took me even higher – not in altitude, but in responsibility. And now, dear friends, it is time to leave as I entered this Assembly – not through the President’s door, but through the door of every member. Climbing back to the upper benches and saying goodbye with gratitude. Because what remains is not the title, but the responsibility we shared. Thank you – sincerely. Ευχαριστώ Ελλάδα. Αντίο
Ανεπίσημη μετάφραση:
Αγαπητοί συνάδελφοι, η πρώτη φορά που εισήλθα σε αυτό το ημικύκλιο ήταν τον Ιανουάριο του 1984. Ήμουν νεαρός δημοσιογράφος, μόλις 21 ετών, και βρισκόμουν ψηλά στα θεωρεία, ως σιωπηλός ακροατής. Επέστρεψα πολλές φορές έκτοτε, είτε ως δημοσιογράφος είτε ως υπουργός, και από το 2019 και μετά ως μέλος αυτής της Συνέλευσης. Και τον Ιανουάριο του 2024, ακριβώς σαράντα χρόνια μετά την πρώτη μου είσοδο, με εκλέξατε Πρόεδρό σας και με επανεκλέξατε για δεύτερη θητεία.
Ο κύκλος τώρα κλείνει. Και η διαδρομή που διήνυσα με γεμίζει ταπεινότητα. Η πολιτική, όπως και η ζωή, κινείται σε κύκλους. Ξεκινάμε, δρούμε και κάποια στιγμή επιστρέφουμε στα ίδια έδρανα – λίγο πιο μεγάλοι και, ελπίζω, λίγο πιο σοφοί. Από την αρχή, δεν είδα την Προεδρία ως έναν εθιμοτυπικό ρόλο. Την είδα ως πολιτική εντολή για δράση και ανάληψη πρωτοβουλιών. Από τη στιγμή που ξέσπασε ο πόλεμος της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας, θέσαμε το ζήτημα στο επίκεντρο της ηθικής και πολιτικής μας ευθύνης. Και κατά τη διάρκεια της προεδρίας μου, συνεχίσαμε σε αυτή την κατεύθυνση.
Το Δίκτυο για τα Παιδιά της Ουκρανίας που δημιουργήσαμε, έχει συμβάλει στην επιστροφή περισσότερων από 1.600ων παιδιών στα σπίτια τους. Το Μητρώο Ζημιών, που δρομολογήσαμε, έδωσε τη δυνατότητα σε δεκάδες χιλιάδες Ουκρανούς πολίτες να καταγράψουν τις απώλειές τους, ώστε να αποζημιωθούν όταν επικρατήσει η ειρήνη. Το Διεθνές Δικαστήριο για το έγκλημα της επιθετικότητας, που επισφραγίστηκε με τις υπογραφές του Προέδρου της Ουκρανίας Volodymyr Zelenskyy και του Γενικού Γραμματέα του Συμβουλίου Alain Berset, δεν ήταν απλώς μια συμβολική στιγμή, αλλά μια απτή πράξη ευθύνης.
Πολλές από τις αποφάσεις που λάβαμε από κοινού αντιμετωπίστηκαν αρχικά με κριτική – ορισμένες φορές ακόμη και με ειρωνεία. Η σιωπή θα ήταν ευκολότερη. Και θα ήταν λάθος. Διότι σήμερα, η μεγαλύτερη απειλή για τη δημοκρατία δεν είναι μόνο η ανοιχτή καταστολή. Είναι η σιωπή – η στιγμή που η αδικία γίνεται οικεία και η αγανάκτηση αναβάλλεται. Γι’ αυτό η Κοινοβουλευτική Συνέλευση δεν μπορούσε – και δεν έμεινε – σιωπηλή.
Δεν συμφωνούμε πάντοτε μεταξύ μας και δεν συμφωνούμε πάντοτε με τις κυβερνήσεις μας. Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση δεν είναι ηχώ των κυβερνήσεων. Είναι η πολιτική συνείδηση της Ευρώπης. Η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης δεν κυβερνά. Αλλά μετρά τη «ηθική θερμοκρασία» της Ευρώπης. Τα τελευταία χρόνια, ακούσαμε πολλές φωνές να αμφισβητούν την ίδια την Ευρώπη. Φωνές που μιλούν για πολιτικές, στρατηγικές και ακόμη και ηθικές αδυναμίες. Κατά τη γνώμη μου, η Ευρώπη δεν είναι αδύναμη επειδή διστάζει. Η Ευρώπη – αν διστάζει – είναι επειδή θυμάται.
Στην ήπειρό μας δεν επιλέξαμε την εξουσία χωρίς όρια. Επιλέξαμε την εξουσία με όρια. Επιλέξαμε το δίκαιο αντί του παρορμητισμού. Τους θεσμούς αντί του ενστίκτου. Την ευθύνη αντί του θεάματος. Αυτή η επιλογή μπορεί να μοιάζει αργή σε έναν κόσμο που κινείται με την ταχύτητα που επιβάλλουν τα κοινωνικά δίκτυα. Συχνά συγχέουμε τη βιασύνη με τη σημασία. Την αντίδραση με την απόφαση. Όμως η πραγματική ζωή δεν είναι scrolling στα social media. Η δημοκρατία δεν είναι ένα «κλικ». Και η ευθύνη δεν μπορεί να περιοριστεί στην αγανάκτηση.
Η δύναμη της Ευρώπης δεν βρίσκεται στην επιβολή της σιωπής, αλλά στη δημοκρατική συνεννόηση. Όχι στην κυριαρχία του ισχυρότερου, αλλά στη δύναμη των κανόνων. Όχι στη λατρεία της ηγεσίας, αλλά στη διάρκεια των θεσμών. Και αυτή η Συνέλευση ενσαρκώνει αυτή την επιλογή. Δεν διοικούμε στρατούς. Διοικούμε με επιχειρήματα. Σε μια εποχή όπου η δημοκρατία αμφισβητείται όχι μόνο από όπλα, αλλά και από αλγορίθμους, αυτή ίσως να είναι η δυσκολότερη μορφή εξουσίας. Είναι όμως και η πιο αναγκαία.
Γι’ αυτό υποστηρίξαμε τις αξίες μας όχι με διακηρύξεις, αλλά με πράξεις – πέρα από την Ουκρανία και όπου αλλού η ανθρώπινη αξιοπρέπεια βρέθηκε υπό απειλή. Μέσω της πρωτοβουλίας «Victory for Victoria», σταθήκαμε δίπλα σε δημοσιογράφους που διακινδυνεύουν την ελευθερία τους – και πολλές φορές τη ζωή τους – για να πουν την αλήθεια. Με το Βραβείο «Human Rights in Motion», ανοίξαμε νέους δρόμους ανάμεσα στον πολιτισμό και τα ανθρώπινα δικαιώματα, υπενθυμίζοντάς μας ότι τα δικαιώματα πρέπει να βιώνονται και να γίνονται αισθητά, όχι μόνο να καταγράφονται σε συμβάσεις.
Διατηρήσαμε τον διάλογο στα πιο πολωμένα περιβάλλοντα, συμπεριλαμβανομένης της Παλαιστίνης και του Ισραήλ. Στα Βαλκάνια, υπερασπιστήκαμε τη δημοκρατία, τη συμφιλίωση και την ευρωπαϊκή προοπτική. Δώσαμε φωνή σε εξόριστους Ρώσους και Λευκορώσους δημοκράτες εντός της Συνέλευσης. Αντιδράσαμε αποφασιστικά απέναντι στη ξένη παρέμβαση στις εκλογές, στη Ρουμανία και τη Μολδαβία, με την έγκαιρη καθοδήγηση της Επιτροπής της Βενετίας.
Ενισχύσαμε τη διαφάνεια στη Δημοκρατία, πρωτοπορώντας παγκοσμίως στην τεχνητή νοημοσύνη με την υιοθέτηση της πρώτης σύμβασης για την αποτροπή της κατάχρησής της εις βάρος της. Προωθήσαμε την υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μέσω υψηλού επιπέδου κοινοβουλευτικής διάσκεψης στο Λονδίνο. Παράλληλα, ενσωματώσαμε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στον ιστότοπο της Συνέλευσης, προκειμένου να προβάλλουμε το έργο μας με διαφάνεια προς τους πολίτες.
Διασφαλίσαμε τον θεσμικό ρόλο της Συνέλευσης στην προώθηση του New Democratic Pact, με ειδική επιτροπή και σαφή εντολή. Ενισχύσαμε επίσης τη διεθνή προβολή της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης – όχι για λόγους εικόνας, αλλά ουσίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γραφείου Επικοινωνίας, η διεθνής προβολή της Συνέλευσης στα μέσα ενημέρωσης αυξήθηκε κατά 65% κατά την πρώτη μου θητεία και κατά 195% κατά τη δεύτερη. Αυτό δεν ήταν αποτέλεσμα επικοινωνιακών τεχνασμάτων, αλλά πολιτικού περιεχομένου. Η προβολή έγινε εργαλείο για να γίνουν οι αξίες μας ορατές, ακουστές και κατανοητές.
Μιλήσαμε μέσα από ισχυρά σύμβολα, φέρνοντας την Ολυμπιακή Φλόγα στο ημικύκλιο, κατά τον εορτασμό της 75ης επετείου του Συμβουλίου της Ευρώπης, ως μήνυμα ειρήνης και συμφιλίωσης. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας μου, μίλησα σε κοινοβούλια, σε αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, και κυρίως σε πανεπιστήμια και σχολεία. Οφείλουμε να εξηγούμε ξανά και ξανά τη σημασία της δημοκρατίας στις νεότερες γενιές. Η δημοκρατία είναι – μεταξύ άλλων – ισότητα. Και επ’ ευκαιρία αυτού, επιτρέψτε μου να σας πω ότι λίγο πριν εισέλθω σήμερα σε αυτή την αίθουσα, η Δέσποινα Χατζηβασιλείου με ενημέρωσε ότι η Συνέλευση που ξεκινά σήμερα τις εργασίες της αποτελείται ισότιμα από γυναίκες και άνδρες.
Στα χέρια σας κρατάτε σήμερα το βιβλίο που έγραψα, με σκοπό να προσφέρω μια εικόνα για το πώς λειτουργεί ο Πρόεδρος αυτής της Συνέλευσης, τόσο στο προσκήνιο όσο και στο παρασκήνιο. Πολλοί από εσάς γνωρίζετε ότι συχνά αναφέρομαι στην Αρχαία Ελλάδα. Όχι για να διεκδικήσω την «ιδιοκτησία» της δημοκρατίας, αλλά για να υπενθυμίσω ότι γεννήθηκε ως διαφωνία, ως διάλογος, ως αναζήτηση μέτρου. Σας ζητώ όμως να θυμάστε μια απλή φράση, που επανέλαβα πολλές φορές:
“Democracy may be old, but not old-fashioned”!
Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, ο Θουκυδίδης ανέφερε ότι εκείνο που αφήνουμε πίσω μας δεν είναι αυτό που χαράσσεται σε μνημεία ή επιγραφές, αλλά αυτό που ζει στη μνήμη και στο παράδειγμά τους. Όταν αποχωρούμε από την πολιτική ζωή – ή ακόμη κι όταν κάνουμε ένα βήμα πίσω από θέσεις ευθύνης – δεν είναι οι τίτλοι, τα αξιώματα ή η τυπική εξουσία που καθορίζουν την παρακαταθήκη μας. Είναι οι αρχές που υπερασπιστήκαμε όταν η σιωπή θα ήταν ευκολότερη. Οι άνθρωποι που εμπνεύσαμε να πιστέψουν ότι η πολιτική μπορεί ακόμη να είναι ηθική. Και οι αξίες που συμβάλαμε να ριζώσουν στην κοινή ευρωπαϊκή μας ζωή. Αυτό, τελικά, είναι το αληθινό μέτρο της ευθύνης.
Θα κλείσω με μια προσωπική αναφορά. Τη δεκαετία του ’90 υπήρξα πολεμικός ανταποκριτής στους σκληρούς πολέμους της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Όμως το 1999 έκανα κάτι ακόμη πιο ακραίο: συμμετείχα σε ειδική εκπαιδευτική πτήση για αστροναύτες και πέταξα στη στρατόσφαιρα υπό συνθήκες μηδενικής βαρύτητας! Τότε πίστευα ότι είχα φτάσει στο υψηλότερο σημείο της ζωής μου. Αποδείξατε ότι έκανα λάθος. Γιατί ήταν η δική σας ψήφος εμπιστοσύνης στην προεδρία μου που με ανέβασε ακόμη ψηλότερα – όχι σε ύψος, αλλά σε ευθύνη. Και τώρα, αγαπητοί φίλοι, ήρθε η στιγμή να αποχωρήσω όπως ακριβώς εισήλθα σε αυτή τη Συνέλευση – όχι από την πόρτα του Προέδρου, αλλά την ορεινή είσοδο των μελών. Να επιστρέψω στα επάνω έδρανα και να σας αποχαιρετήσω με ευγνωμοσύνη. Γιατί αυτό που μένει δεν είναι ο τίτλος, αλλά η ευθύνη που μοιραστήκαμε. Σας ευχαριστώ ειλικρινά. Ευχαριστώ, Ελλάδα. Αντίο.