2026/01/28 at 10:05 ΠΜ 28/01/2026 newsroomΗ πρόσφατη δήλωση του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνι (πρώην Διοικητή της Τράπεζας της Αγγλίας και του Καναδά) περί «ρήξης» στην παγκόσμια τάξη, ξεπέρασε τα όρια μιας απλής κριτικής προς την επιθετική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ. Για πολλούς αναλυτές, η τοποθέτηση αυτή λειτούργησε ως επικήδειος για την εποχή της αμερικανικής παντοδυναμίας.
Η Αυτοκαταστροφή μιας Υπερδύναμης
Ο κόσμος «είναι μάρτυρας της αυτοκαταστροφής μιας υπερδύναμης» μέσω των εμπορικών πολέμων και των εδαφικών διεκδικήσεων του Τραμπ, σημείωσε ο Γκάρετ Μ. Γκραφ Αμερικανός δημοσιογράφος και συγγραφέας (Politico, Washingtonian) στο Wired. «Η παλιά τάξη πραγμάτων δεν πρόκειται να επιστρέψει», τόνισε ο Κάρνι.
Αυτή η ρητορική, σε συνδυασμό με την άρνηση των Ευρωπαίων συμμάχων να υποκύψουν στις βλέψεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία, ενδέχεται να καταγραφεί ιστορικά ως το επίσημο τέλος της διεθνούς αρχιτεκτονικής που οικοδομήθηκε μετά το 1945. Είναι σπάνιο, σύμφωνα με τον Γκραφ, να βλέπει κανείς μια χώρα να προχωρά τόσο συνειδητά στην αποδόμηση των θεμελίων της ισχύος της, αποξενώνοντας παραδοσιακούς συμμάχους.
Η Αποσυναρμολόγηση της Δύσης
Ο Τραμπ εγκαταλείπει τα παραδοσιακά ερείσματα της αμερικανικής επιρροής, υποστηρίζει ο Γιόσκα Φίσερ, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας (και όχι καγκελάριος), στο Project Syndicate. Ενώ οι ΗΠΑ αναδείχθηκαν κυρίαρχες μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και επικράτησαν στον Ψυχρό Πόλεμο, σήμερα ο Λευκός Οίκος αντιμετωπίζει τους επί οκτώ δεκαετίες φίλους του ως «εχθρούς», αποσυναρμολογώντας αποτελεσματικά τη διατλαντική ενότητα.
«Τελείωσε», δηλώνει χαρακτηριστικά ο Ντέιβιντ Φρεντς στους The New York Times.
Η Ευρώπη και ο Καναδάς φαίνεται να μην έχουν άλλη επιλογή από το να απομακρυνθούν από την αμερικανική ηγεσία, συμπράττοντας σε νέες συμφωνίες ασφαλείας. Αν και οι υποστηρικτές του Τραμπ θεωρούν ότι έτσι σταματούν την «εκμετάλλευση» των ΗΠΑ από τους συμμάχους τους, το ερώτημα παραμένει: Πώς η καλλιέργεια εχθρότητας με τις πιο ευημερούσες οικονομίες του πλανήτη μπορεί να εγγυηθεί το αμερικανικό μέλλον;
Αναζητώντας Νέες Κατευθύνσεις
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ «επιταχύνει τη γέννηση μιας νέας παγκόσμιας τάξης», σημειώνει ο Νόα Ρόθμαν στο National Review, με τρόπο όμως που μειώνει την αμερικανική επιρροή στις μελλοντικές εξελίξεις. Οι νέες εμπορικές προσεγγίσεις του Καναδά προς την Κίνα αποδεικνύουν ότι ο αναπροσανατολισμός είναι ήδη σε εξέλιξη, με πιθανή την ανάλογη δράση και από άλλα μέλη του ΝΑΤΟ.
Παρά την τρέχουσα κρίση, οι ΗΠΑ παραμένουν μια υπολογίσιμη δύναμη, σύμφωνα με τον Τίμοθι Γκάρτον Ας και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR). Ωστόσο, η προσδοκία για περαιτέρω αύξηση της αμερικανικής ισχύος εξανεμίζεται. Η απεξάρτηση της Ευρώπης από την Ουάσιγκτον αποτελεί μια δύσκολη αλλά αναγκαία πρόκληση. Όπως το έθεσε ο Τζον Θόρνχιλ στους Financial Times: «Ευχαριστούμε, Ντόναλντ. Η Ευρώπη θα αναλάβει από εδώ και πέρα».
Μια «Ρήξη» στην Παγκόσμια Τάξη: Το Τέλος της Αμερικανικής Υπεροχής;
