2026/02/25 at 10:54 ΜΜ 25/02/2026 newsroom
Newsdesk analysis
Ο θάνατος του Νεμέσιο Οσεγκέρα Σερβάντες, γνωστού παγκοσμίως ως «Ελ Μέντσο», δεν αποτελεί το τέλος της βίας για το Μεξικό. Αντίθετα, σηματοδοτεί την αρχή μιας επικίνδυνης περιόδου αβεβαιότητας. Οι πρώτες αντιδράσεις —μπλόκα σε αυτοκινητόδρομους, εμπρησμοί οχημάτων και επιθέσεις σε επιχειρήσεις στις πολιτείες Χαλίσκο και Μιτσοακάν— είναι η «πρώτη πράξη» ενός δράματος που αναμένεται να κλιμακωθεί.
Το κενό εξουσίας στο Καρτέλ της Νέας Γενιάς του Χαλίσκο (CJNG) είναι δυσαναπλήρωτο. Ο Ελ Μέντσο δεν ήταν απλώς ένας αρχηγός· ήταν η συνεκτική ουσία μιας οργάνωσης που βασιζόταν στον απόλυτο φόβο και το προσωπικό του κύρος.
Το Μάθημα της Ιστορίας: Το Μοτίβο του «Αποκεφαλισμού»
Η ιστορία των μεξικανικών καρτέλ διδάσκει ότι η εξουδετέρωση ενός μεγάλου ηγέτη λειτουργεί συχνά ως θρυαλλίδα για μεγαλύτερη αιματοχυσία.
Πίνακας1: Συγκριτική Ανάλυση Προηγούμενων Πτώσεων
| Περίπτωση |
Αποτέλεσμα |
Σχέση με CJNG |
| Αρτούρο Μπελτράν Λέιβα (2009) |
Το καρτέλ διαλύθηκε σε δεκάδες μικρές, ανεξέλεγκτες ομάδες. Η βία εκτοξεύτηκε στο Γκερέρο. |
Υψηλός κίνδυνος: Το CJNG κινδυνεύει με παρόμοιο απότομο κατακερματισμό. |
| «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν (2016) |
Η Σιναλόα άντεξε λόγω συλλογικής ηγεσίας (Los Chapitos, El Mayo). |
Διαφορά: Το CJNG είναι προσωποκεντρικό και στερείται της θεσμικής δομής της Σιναλόα. |
| «Ελ Λαζκά» (Zetas, 2012) |
Ολική κατάρρευση σε βίαιες φατρίες. Χάος στη βορειοανατολική χώρα. |
Ομοιότητα: Όπως οι Zetas, το CJNG είναι στρατιωτικοποιημένο και εξαιρετικά βίαιο. |
Οι Μνηστήρες του Θρόνου: Ποιοι Διεκδικούν την Ηγεσία;
Με την απουσία του Ελ Μέντσο, το μέλλον του CJNG κρέμεται από τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις:
1. Η Δυναστεία Οσεγκέρα
- «El Menchito» (Ρομπέρτο Οσεγκέρα): Παρά το γεγονός ότι βρίσκεται σε φυλακή των ΗΠΑ, το όνομά του φέρει «κληρονομική νομιμοποίηση». Μπορεί να λειτουργήσει ως σύμβολο ενότητας, έστω και εξ αποστάσεως.
- «La Negra» (Τζέσικα Χοάνα): Διαχειρίζεται τα οικονομικά και διοικητικά δίκτυα. Αν και δεν είναι «στρατιωτική» φυσιογνωμία, αποτελεί τον συνδετικό κρίκο για τις απαραίτητες συμμαχίες.
2. Οι Περιφερειακοί «Πολεμάρχοι»
Αυτή είναι η πιο εκρηκτική κατηγορία. Διαθέτουν δικούς τους στρατούς και ελέγχουν τοπικές οικονομίες.
- «RR» (Ricardo Ruiz): Με τεράστια ισχύ στη Μιτσοακάν.
- «El 03»: Ο ισχυρός άνδρας του Χαλίσκο.
- «El Doble R»: Διαβόητος για την ακραία επιθετικότητά του.
Η Εκτίμηση των Αναλυτών: Αν αυτοί οι οπλαρχηγοί αρνηθούν να υποταχθούν σε έναν κεντρικό διάδοχο, το CJNG θα διασπαστεί σε μικρότερα, πιο απρόβλεπτα και εξαιρετικά βίαια κομμάτια.
Οι Διεθνείς και Εγχώριες Επιπτώσεις
- Ανακατανομή Ισχύος: Το Καρτέλ της Σιναλόα αναμένεται να εκμεταλλευτεί την αναταραχή για να ανακτήσει εδάφη και δρόμους διακίνησης.
- Η Κρίση της Φαιντανύλης: Το CJNG είναι παγκόσμιος παίκτης στη διακίνηση συνθετικών ναρκωτικών. Μια εσωτερική σύρραξη μπορεί να διαταράξει τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες, προκαλώντας ντόμινο εξελίξεων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
- Κυβερνητική Αντίδραση: Η μεξικανική κυβέρνηση, παρά την επικοινωνιακή νίκη, καλείται τώρα να αντιμετωπίσει την «Λερναία Ύδρα» της εγκληματικότητας με αυξημένη στρατιωτική παρουσία.
Από την Ηγεμονία στο Χάος;
Ο θάνατος του Ελ Μέντσο δεν φέρνει την ειρήνη. Το CJNG δεν είναι ένας μονολιθικός οργανισμός, αλλά ένα δίκτυο που κρατιόταν ενωμένο από την πυγμαχία ενός ανθρώπου. Το Μεξικό δεν εισέρχεται σε μια εποχή σταθερότητας, αλλά σε μια φάση βίαιης αναδιάταξης. Το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει βία, αλλά πόσες νέες, μικρότερες και πιο αδίστακτες οργανώσεις θα γεννηθούν από τις στάχτες της αυτοκρατορίας του Χαλίσκο. Η εξουδετέρωση του «Ελ Μέντσο» αποτελεί ένα δίκοπο μαχαίρι για τις διπλωματικές σχέσεις Μεξικού και ΗΠΑ. Ενώ για την Ουάσιγκτον θεωρείται μια εμβληματική νίκη στον «Πόλεμο κατά των Ναρκωτικών», για την Πόλη του Μεξικού ανοίγει ένα μέτωπο εσωτερικής ασφάλειας που μπορεί να κλονίσει τη διμερή συνεργασία με ΗΠΑ. Θα μπορούσε πάντως να δει κανείς τις επιπτώσεις σε τρία βασικά επίπεδα:
1. Η Πίεση για τη Φαιντανύλη και η «Κρίση των Συνόρων»
Το CJNG θεωρείται από την αμερικανική DEA ως ο κύριος υπεύθυνος για την πλημμύρα συνθετικών οπιοειδών στις ΗΠΑ.
- Η Αμερικανική Στάση: Οι ΗΠΑ θα πιέσουν την κυβέρνηση του Μεξικού για άμεση έκδοση των συλληφθέντων στελεχών (όπως η “La Negra” ή ο “Menchito” αν επανασυλληφθεί), φοβούμενες ότι η αναταραχή θα οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγής για τη χρηματοδότηση του επερχόμενου «εμφυλίου» των καρτέλ.
- Η Μεξικανική Αντίδραση: Το Μεξικό ίσως υιοθετήσει μια πιο αμυντική στάση, προσπαθώντας να περιορίσει τη βία στο εσωτερικό του, κάτι που συχνά έρχεται σε σύγκρουση με τις επιθετικές στρατηγικές σύλληψης των ΗΠΑ.
2. Συνεργασία Πληροφοριών: Εμπιστοσύνη vs Κυριαρχία
Η πτώση ενός τόσο ισχυρού αρχηγού απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ DEA, FBI και των μεξικανικών ενόπλων δυνάμεων (SEDENA/SEMAR).
- Το Αγκάθι της Διαφθοράς: Η ιστορία έχει δείξει ότι όταν ένα καρτέλ καταρρέει, αποκαλύπτονται διασυνδέσεις με πολιτικά πρόσωπα. Αυτό δημιουργεί δυσπιστία: οι ΗΠΑ φοβούνται διαρροές πληροφοριών, ενώ το Μεξικό φοβάται την παραβίαση της εθνικής του κυριαρχίας από Αμερικανούς πράκτορες.
- Νέες Τεχνολογίες: Αναμένεται αύξηση της χρήσης drones και ηλεκτρονικής επιτήρησης από την πλευρά των ΗΠΑ στα σύνορα, για να αναχαιτιστεί η πιθανή «μετανάστευση» στελεχών που προσπαθούν να διαφύγουν από τον πόλεμο των καρτέλ.
3. Ο Κίνδυνος της «Ναρκο-Τρομοκρατίας»
Η μετάβαση από το CJNG ως ενιαία οργάνωση σε μικρότερες, βίαιες φατρίες (splinter groups) αλλάζει το δόγμα ασφαλείας.
- Αποσταθεροποίηση: Οι ΗΠΑ ανησυχούν ότι ο κατακερματισμός θα καταστήσει το Μεξικό λιγότερο προβλέψιμο εταίρο. Οι μικρές ομάδες τείνουν να είναι πιο «θορυβώδεις», χρησιμοποιώντας τρομοκρατικές τακτικές (εκρηκτικά, απαγωγές) που προκαλούν πολιτικό κόστος στην Ουάσιγκτον.
- Πολιτική Ρητορική: Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η πτώση του Ελ Μέντσο θα χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα τόσο από αυτούς που ζητούν σκληρότερη παρέμβαση (χαρακτηρισμός των καρτέλ ως «τρομοκρατικές οργανώσεις»), όσο και από εκείνους που προτείνουν εστίαση στην απεξάρτηση.
Πίνακας 2: Σύνοψη Επιπτώσεων
| Τομέας |
Αναμενόμενη Εξέλιξη |
Επίπεδο Έντασης |
| Εκδόσεις Στελεχών |
Επιτάχυνση αιτημάτων από ΗΠΑ |
Υψηλό |
| Ασφάλεια Συνόρων |
Ενίσχυση ελέγχων λόγω αστάθειας |
Μέτριο |
| Διπλωματική Πίεση |
Απαίτηση για κάθαρση στον μεξικανικό στρατό |
Υψηλό |
| Εμπόριο & Οικονομία |
Πιθανή αναταραχή σε περιοχές παραγωγής (π.χ. AVOCADO) |
Μέτριο |
Ο θάνατος του Ελ Μέντσο αναγκάζει τις δύο χώρες να επαναπροσδιορίσουν το Bicentennial Framework (το πλαίσιο συνεργασίας για την ασφάλεια). Το Μεξικό θα χρειαστεί την αμερικανική υποστήριξη για να μην «καεί» από την εσωτερική σύρραξη, αλλά οι ΗΠΑ θα ζητήσουν ως αντάλλαγμα αποτελέσματα που μπορεί να είναι πολιτικά επώδυνα για την Πόλη του Μεξικού.