Η κλιματική αλλαγή επιβραδύνει την περιστροφή της Γης

2026/03/22 at 10:29 ΠΜ 22/03/2026 newsroomΗ κλιματική αλλαγή επιβραδύνει την περιστροφή της Γης με ρυθμό πρωτοφανή για τα τελευταία 3,6 εκατομμύρια έτη
Η κλιματική αλλαγή προκαλεί σταδιακή επιμήκυνση της διάρκειας της ημέρας, καθώς οι αυξημένες θερμοκρασίες οδηγούν σε επιβράδυνση της περιστροφής του πλανήτη. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο ρυθμός αυτής της μεταβολής δεν έχει παρατηρηθεί τουλάχιστον εδώ και 3,6 εκατομμύρια χρόνια.
Η ανακατανομή της μάζας και το «φαινόμενο του πατινέρ»
Νέα έρευνα καταδεικνύει ότι η άνοδος της στάθμης των θαλασσών, ως απόρροια της τήξης των παγετώνων, αναδιανέμει τη μάζα του πλανήτη από τους πόλους προς τον ισημερινό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ταχύτητας περιστροφής της Γης.
Ο συν-συγγραφέας της μελέτης, Mostafa Kiani Shahvandi από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης, παρομοίασε το φαινόμενο με έναν αθλητή του καλλιτεχνικού πατινάζ: όπως ο πατινέρ περιστρέφεται πιο αργά όταν απλώνει τα χέρια του, έτσι και η Γη επιβραδύνει καθώς η μάζα του νερού μετακινείται μακρύτερα από τον άξονα περιστροφής της.
Τα ευρήματα της έρευνας
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι:
Η διάρκεια της ημέρας αυξάνεται επί του παρόντος κατά περίπου 1,33 χιλιοστά του δευτερολέπτου ανά αιώνα λόγω κλιματικών παραγόντων.
Μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα, η κλιματική αλλαγή αναμένεται να επηρεάζει τη διάρκεια της ημέρας περισσότερο από ό,τι η βαρυτική έλξη της Σελήνης, η οποία παραδοσιακά αποτελεί την κύρια αιτία επιβράδυνσης.
Αν και οι αλλαγές μετρώνται σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, είναι ικανές να προκαλέσουν προβλήματα σε συστήματα που απαιτούν απόλυτο συγχρονισμό, όπως η διαστημική πλοήγηση και τα συστήματα GPS.
Η γεωλογική προοπτική μέσω της τεχνητής νοημοσύνης
Για να τοποθετήσουν την τρέχουσα τάση σε ιστορικό πλαίσιο, οι επιστήμονες του ETH Ζυρίχης ανακατασκεύασαν τις μεταβολές των τελευταίων εκατομμυρίων ετών. Χρησιμοποίησαν απολιθώματα βενθικών φοραμινιφερών (μονοκύτταροι οργανισμοί), τα οποία λειτουργούν ως «χημικά αρχεία» των αρχαίων ωκεανών.
Στη συνέχεια, εφάρμοσαν αλγορίθμους βαθιάς μάθησης (deep learning) για να επεξεργαστούν τα δεδομένα, λαμβάνοντας υπόψη τις αβεβαιότητες των παλαιοκλιματικών στοιχείων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μόνο μία φορά, πριν από περίπου δύο εκατομμύρια χρόνια, υπήρξε ρυθμός μεταβολής που πλησίαζε τα σημερινά επίπεδα – και ακόμη και τότε, ήταν ελαφρώς βραδύτερος από αυτόν που καταγράφηκε μεταξύ 2000 και 2020.
«Αυτή η ραγδαία αύξηση υποδηλώνει ότι ο ρυθμός της σύγχρονης κλιματικής αλλαγής είναι άνευ προηγουμένου από τα τέλη του Πλειόκαινου», δήλωσε ο καθηγητής Benedikt Soja. «Ποτέ άλλοτε η πλανητική “πατινέρ” δεν άπλωσε τα χέρια της τόσο γρήγορα όσο τις τελευταίες δύο δεκαετίες».