2026/11/12 at 12:53 ΠΜ 12/11/2026 newsroomΓράφει η : Βασιλική Μπουλντούμη,
Αντιπρόεδρος ΑΜΚΕ «Όλοι Για τον Πειραιά»
Υπάρχουν στιγμές που μας θυμίζουν πόσα μπορούμε να πετύχουμε όταν ενώνουμε τις δυνάμεις μας για έναν κοινό σκοπό. Μια τέτοια στιγμή είχα την ευκαιρία να ζήσω την Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2026, στην ημερίδα παρουσίασης των αποτελεσμάτων της έρευνας για τον Σχολικό Εκφοβισμό και τη Θυματοποίηση, που πραγματοποιήθηκε στην υπέροχη, ανακαινισμένη Αίθουσα Εκδηλώσεων «Βαρώνου Κίμωνος Ράλλη» του ιστορικού Πειραϊκού Συνδέσμου.
Η έρευνα διεξήχθη κατά το σχολικό έτος 2025–2026, με τη συμμετοχή περίπου 1.200 μαθητών και μαθητριών, με πρωτοβουλία της Α.Μ.Κ.Ε. «Όλοι για τον Πειραιά», από ερευνητικές ομάδες της Ακαδημίας Αθηνών και του Πανεπιστημίου Πειραιώς, με την έγκριση της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πειραιά. Η ημερίδα τελούσε υπό την αιγίδα του Δήμου Πειραιά, του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Πειραιώς, του Πειραϊκού Συνδέσμου και της UNESCO Πειραιώς και Νήσων.
Ως Αντιπρόεδρος της Α.Μ.Κ.Ε. «Όλοι για τον Πειραιά», αλλά και ως εκπαιδευτικός και ψυχολόγος, αισθάνομαι μεγάλη συγκίνηση και ικανοποίηση για όσα ζήσαμε εκείνη την ημέρα. Γιατί αυτό που συνέβη ήταν πολύ περισσότερο από μια επιστημονική ημερίδα. Ήταν μια μέρα που τα παιδιά βρέθηκαν στο επίκεντρο και όλοι εμείς σταθήκαμε γύρω τους, με ενδιαφέρον, αγάπη και αίσθημα ευθύνης.
Περισσότεροι από 300 μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίων και Λυκείων, από 10 σχολεία από διαφορετικές περιοχές του Πειραιά, βρέθηκαν στον ίδιο χώρο με τους εκπαιδευτικούς και τους διευθυντές των σχολείων τους, με επιστήμονες και ερευνητές, με εκπροσώπους της Πολιτείας και φορέων της τοπικής κοινωνίας.
Ανάμεσά τους βρίσκονταν μαθητές που είχαν συμμετάσχει και οι ίδιοι στην έρευνα και τώρα είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της. Η επιστημονική γνώση έφτασε έτσι με άμεσο τρόπο και στους ίδιους τους μαθητές, των οποίων οι εμπειρίες και οι απόψεις είχαν συμβάλει στη διαμόρφωσή της.
Από την επιστημονική γνώση στην κοινωνική ευθύνη
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με επιστημονικούς υπευθύνους την κ. Αγγελική Υφαντή, Ερευνήτρια της Ακαδημίας Αθηνών, και τον κ. Δημήτριο Γεωργακέλλο, Αντιπρύτανη Οικονομικών, Υποδομών και Ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Πειραιώς και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του Πανεπιστημίου Πειραιώς.
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας παρουσιάστηκαν το ερευνητικό πλαίσιο, η μεθοδολογία, τα αποτελέσματα και οι προτάσεις για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού. Η κ. Αγγελική Υφαντή, Επιστημονική Υπεύθυνη της Έρευνας, ο κ. Φραγκίσκος Μπερσίμης, Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και Επιστημονικός Συνεργάτης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, η κ. Κατερίνα Βασιλικού, Ερευνήτρια της Ακαδημίας Αθηνών, και η Δρ. Έφη Γουργιώτου, Επιστημονική Συνεργάτιδα του Πανεπιστημίου Πειραιώς, ανέδειξαν μέσα από τις εισηγήσεις τους διαφορετικές πλευρές του φαινομένου και την ανάγκη μετάβασης από την επιστημονική καταγραφή σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν τον σχολικό εκφοβισμό ως ένα σύνθετο και πολυδιάστατο φαινόμενο, το οποίο δεν αφορά το σύνολο των μαθητών, επηρεάζει όμως ένα σημαντικό μέρος του μαθητικού πληθυσμού.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν, το 26,6% των μαθητών που συμμετείχαν στην έρευνα ανέφερε ότι έχει υποστεί κάποια μορφή σχολικού εκφοβισμού, ενώ το 21,8% δήλωσε εμπειρία ηλεκτρονικού εκφοβισμού.
Πίσω από αυτά τα ποσοστά βρίσκονται παιδιά που μπορεί να έχουν βιώσει φόβο, απόρριψη, ταπείνωση ή μοναξιά. Παιδιά που ενδεχομένως δυσκολεύονται να μιλήσουν για όσα τους συμβαίνουν ή δεν γνωρίζουν σε ποιον μπορούν να απευθυνθούν.
Ένα ακόμη εύρημα προκάλεσε ιδιαίτερο προβληματισμό και αφορά τους μαθητές που γίνονται παρατηρητές περιστατικών εκφοβισμού. Οι περισσότεροι δηλώνουν ότι επιθυμούν να βοηθήσουν έναν συμμαθητή τους που εκφοβίζεται, όμως συχνά διστάζουν να παρέμβουν, κυρίως από φόβο μήπως γίνουν οι ίδιοι στόχος. Μάλιστα, ο φόβος της θυματοποίησης φαίνεται να αφορά περισσότερα παιδιά από εκείνα που έχουν πράγματι υποστεί εκφοβισμό.
Θεωρώ αυτή τη διάσταση εξαιρετικά σημαντική. Ο σχολικός εκφοβισμός δεν επηρεάζει μόνο το παιδί που τον υφίσταται, αλλά μπορεί να κλονίσει το αίσθημα ασφάλειας και των υπόλοιπων μαθητών. Ο φόβος, ακόμη και όταν δεν εκφράζεται, μπορεί να επηρεάζει τις σχέσεις, τη συμπεριφορά και την καθημερινότητά τους στο σχολείο.
Οι εισηγητές κατέληξαν σε προτάσεις με τις οποίες, από τη δική μου εμπειρία με τα παιδιά, συμφωνώ απόλυτα. Χρειάζεται να καλλιεργήσουμε στα σχολεία μας ένα κλίμα εμπιστοσύνης, αποδοχής και ανοιχτής επικοινωνίας, όπου τα παιδιά θα νιώθουν ασφαλή να μιλήσουν, να ζητήσουν βοήθεια και να σταθούν δίπλα στους συμμαθητές τους.
Χρειάζεται επίσης να στηρίξουμε τους εκπαιδευτικούς με επιμόρφωση και κατάλληλα εργαλεία, ώστε να αναγνωρίζουν ακόμη και τις λιγότερο εμφανείς μορφές εκφοβισμού και να παρεμβαίνουν έγκαιρα.
Καθοριστικός είναι, βέβαια, και ο ρόλος της οικογένειας. Εκεί το παιδί ζει τις πρώτες του εμπειρίες αποδοχής, σεβασμού και συναισθηματικής ασφάλειας. Δεν αρκεί όμως να μιλάμε για την ευθύνη των γονιών. Και οι ίδιες οι οικογένειες χρειάζονται ενημέρωση, καθοδήγηση και στήριξη, για να ανταποκριθούν στις δυσκολίες της σημερινής πραγματικότητας.
Κανείς δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνος του, ούτε το σχολείο ούτε η οικογένεια. Η πρόληψη και η αντιμετώπιση του εκφοβισμού χρειάζονται τη σταθερή συνεργασία σχολείου, οικογένειας, επιστημονικής κοινότητας και κοινωνικών φορέων.
Μια κοινωνία που ενώνει τις δυνάμεις της
Η σημασία αυτής της συνεργασίας φάνηκε και στην παρουσία εκπροσώπων της Βουλής, Υπουργών, Υφυπουργών και Βουλευτών, του Δήμου Πειραιά , της Περιφέρειας Αττικής, της Ακαδημίας Αθηνών, του Πανεπιστημίου Πειραιώς, του Πειραϊκού Συνδέσμου, των Επιμελητηρίων, των επαγγελματικών και επιστημονικών συλλόγων και άλλων φορέων της τοπικής κοινωνίας, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση και στήριξαν την πρωτοβουλία.
Σπάνια βλέπει κανείς τόσο διαφορετικούς ανθρώπους μαζεμένους για ένα θέμα που αφορά τα παιδιά μας. Όλοι μοιραζόμασταν την ίδια αγωνία για τα παιδιά και την επιθυμία να βοηθήσουμε, ο καθένας από τη δική του θέση, να γίνει το σχολείο ένας πιο ασφαλής τόπος για κάθε παιδί.
Η πιο συγκινητική στιγμή: όταν ακούστηκε η φωνή των παιδιών
Ωστόσο, η στιγμή που με συγκίνησε περισσότερο ήρθε στο τέλος της ημερίδας.
Η τελευταία ομιλήτρια, η Δρ. Έφη Γουργιώτου, αντί να παρουσιάσει την εισήγηση που είχε προετοιμάσει, επέλεξε να δώσει τον λόγο στα παιδιά. Μέσα από ερωτήσεις, τα προσκάλεσε να μοιραστούν τι είχαν κατανοήσει, τι τους είχε προβληματίσει, ποια μηνύματα είχαν συγκρατήσει και ποια ήταν η δική τους άποψη.
Η ανταπόκρισή τους ήταν συγκλονιστική. Τα παιδιά άρχισαν να μιλούν με θάρρος, ειλικρίνεια και αυθορμητισμό. Εξέφρασαν τις σκέψεις τους, τις αγωνίες και τους προβληματισμούς τους, ενώ κάθε παρέμβασή τους γινόταν δεκτή με θερμά χειροκροτήματα από ολόκληρη την αίθουσα.
Οι μαθητές, που μέχρι τότε παρακολουθούσαν με προσοχή τις εισηγήσεις των επιστημόνων, είχαν πλέον τον δικό τους λόγο. Και όλοι εμείς βρισκόμασταν εκεί για να τους ακούσουμε.
Ως εκπαιδευτικός και ψυχολόγος, γνωρίζω πόσο σημαντικό είναι για ένα παιδί να αισθάνεται ότι η φωνή του έχει αξία. Ότι οι ενήλικες δεν βρίσκονται δίπλα του μόνο για να το συμβουλεύουν και να το καθοδηγούν, αλλά και για να ακούσουν όσα έχει να τους πει. Δεν αρκεί να μιλάμε στα παιδιά και για τα παιδιά. Χρειάζεται να τους δίνουμε χώρο να εκφραστούν και να αναγνωρίζουμε ότι μπορούν και τα ίδια να συμβάλουν στην αλλαγή.
Για μένα, αυτή η στιγμή αποτέλεσε το επιστέγασμα μιας προσπάθειας πολλών μηνών. Ο στόχος μας δεν ήταν μόνο να γίνει μια επιστημονικά αξιόλογη έρευνα και μια επιτυχημένη ημερίδα. Ήταν να φτάσουν τα μηνύματα στα παιδιά, να τα προβληματίσουν και να τους δώσουμε την ευκαιρία να πουν τις δικές τους σκέψεις.
Η συγκίνησή μου έγινε ακόμη μεγαλύτερη όταν, στο τέλος της ημερίδας, καθώς οι μαθητές αποχωρούσαν, τους ρωτούσαμε:
«Πώς σας φάνηκε, παιδιά; Σας άρεσε;»
Και εκείνα, με χαμογελαστά πρόσωπα και αυθόρμητο ενθουσιασμό, απαντούσαν:
«Ναι, ναι, μας άρεσε πολύ! Χαρήκαμε που ακούσαμε και όλα τα παιδιά να μιλάνε!»
Παρότι είχαν παρακολουθήσει για αρκετή ώρα την ημερίδα χωρίς διάλειμμα, η χαρά και η ικανοποίηση καθρεφτίζονταν στα πρόσωπά τους.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ, με την ελπίδα να υπάρξει συνέχεια
Θέλω να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους όσους έκαναν αυτή τη μέρα πραγματικότητα.
Ευχαριστώ θερμά τις ερευνητικές ομάδες της Ακαδημίας Αθηνών και του Πανεπιστημίου Πειραιώς, τους επιστημονικούς υπευθύνους και τους εισηγητές της ημερίδας για τη δουλειά τους και τον χρόνο που αφιέρωσαν για να καταλάβουμε καλύτερα ένα τόσο σύνθετο φαινόμενο.
Ευχαριστώ το Υπουργείο Παιδείας και τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πειραιά για τη στήριξη και τη συνεργασία τους, τους φορείς που έθεσαν την ημερίδα υπό την αιγίδα τους, καθώς και όλους όσους μας τίμησαν με την παρουσία τους.
Ευχαριστώ από καρδιάς τους διευθυντές και τους εκπαιδευτικούς των σχολείων που πίστεψαν σε αυτή την προσπάθεια, καθώς και τους γονείς που μας εμπιστεύτηκαν τα παιδιά τους και τους επέτρεψαν να συμμετάσχουν στην έρευνα και στην ημερίδα.
Πάνω απ’ όλα, όμως, ευχαριστώ τα ίδια τα παιδιά. Για τη συμμετοχή τους, το ενδιαφέρον τους, το θάρρος τους να μιλήσουν και την εμπιστοσύνη τους να μοιραστούν μαζί μας τις σκέψεις και τους προβληματισμούς τους.
Ιδιαίτερα ευχαριστώ τον δημοσιογράφο κ. Νίκο Ελευθερόγλου για τον εξαιρετικό συντονισμό της ημερίδας.
Ευχαριστώ ακόμη όλους εκείνους που, παρότι δεν μπόρεσαν να βρίσκονται κοντά μας, ήταν παρόντες με το ενδιαφέρον και τη στήριξή τους και εξέφρασαν τις απόψεις τους στο ειδικό τεύχος-αφιέρωμα με τα βασικά ευρήματα της έρευνας, άρθρα και παρεμβάσεις μελών της τοπικής κοινωνίας, καθώς και τη συνέντευξη της Υπουργού Παιδείας κ. Σοφίας Ζαχαράκη, η οποία εξέφρασε την εκτίμησή της προς τους φορείς που συνέβαλαν στη διεξαγωγή της έρευνας. Επίσης, θα ήθελα να αναφέρω ότι είχαμε την τιμή να στείλει χαιρετισμό και η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας κ. Δόμνα-Μαρία Μιχαηλίδου.
Φεύγοντας από τον Πειραϊκό Σύνδεσμο, ένιωσα ότι γίναμε όλοι κοινωνοί μιας ελπιδοφόρας προσπάθειας, που εύχομαι να έχει συνέχεια και να αποφέρει καρπούς.
Από εκείνη την ημέρα κρατώ την εικόνα μιας αίθουσας γεμάτης ανθρώπους που ενώθηκαν για έναν κοινό σκοπό. Περισσότερο, όμως, κρατώ τα πρόσωπα των παιδιών, τον ενθουσιασμό τους, το θάρρος με το οποίο μίλησαν και τη χαρά τους όταν ένιωσαν ότι η φωνή τους ακούστηκε.
Αυτή ήταν για μένα η μεγαλύτερη ανταμοιβή και η πιο πολύτιμη επιβεβαίωση ότι η προσπάθεια όλων μας άξιζε.
Σας ευχαριστώ όλους από καρδιάς!
Βασιλική Μπουλντούμη,
Αντιπρόεδρος ΑΜΚΕ «Όλοι Για τον Πειραιά»
Εκπαιδευτικός -Ψυχολόγος
M.A English Literature, Lancaster University, U.K.
Πτυχιούχος Αγγλικής Φιλολογίας (ΕΚΠΑ)
Πτυχιούχος Ψυχολογίας (ΕΚΠΑ),
Β.Μπουλντούμη: Όταν η κοινωνία ενώνεται και η φωνή των παιδιών ακούγεται: μια ημερίδα που μας γέμισε ελπίδα
