2026/06/11 at 4:51 ΜΜ 11/06/2026 newsroomΗ ΕΚΤ καθορίζει τη νομισματική πολιτική για τη ζώνη του ευρώ μέσω τριών βασικών επιτοκίων, με το επιτόκιο διευκόλυνσης καταθέσεων να λειτουργεί ως ο κύριος δείκτης αναφοράς της.
Το επιτόκιο διευκόλυνσης καταθέσεων της ΕΚΤ είχε αυξηθεί τελευταία φορά τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν έφτασε στο ανώτατο επίπεδο του 4,0% έπειτα από έναν κύκλο σύσφιξης που αποσκοπούσε στη σταθεροποίηση της μεταπανδημικής κρίσης πληθωρισμού.
Η ΕΚΤ αύξησε επίσης το βασικό επιτόκιο πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,4% και το επιτόκιο της πάγιας διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης στο 2,65%.
Η αύξηση των βασικών επιτοκίων σηματοδοτεί σαφή αναστροφή της πορείας νομισματικής χαλάρωσης που χαρακτήριζε την προσέγγιση της ΕΚΤ στο μεγαλύτερο μέρος του 2025 και έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ έφτασε το 3,2% τον Μάιο, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2023, λόγω αύξησης 10,9% στις τιμές της ενέργειας.
Εν ολίγοις, το Διοικητικό Συμβούλιο κατέληξε ότι η αδράνεια δεν ήταν πλέον βιώσιμη επιλογή.
Πριν από τη συνεδρίαση της Πέμπτης, οι χρηματοπιστωτικές αγορές είχαν ήδη προεξοφλήσει σχεδόν με βεβαιότητα μια αύξηση, καθώς τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, τόσο από τη «σκληρή» όσο και από τη «ήπια» πτέρυγα, είχαν προαναγγείλει την άνοδο των επιτοκίων τον Ιούνιο.
Η οικονομία της ευρωζώνης υπό πίεση
Η αύξηση έρχεται σε μια δύσκολη συγκυρία για την οικονομία της ευρωζώνης.
Η οικονομία του μπλοκ συρρικνώθηκε κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, οδηγώντας οικονομολόγους να προειδοποιούν για μια περίοδο στασιμοπληθωρισμού, με αναιμική ανάπτυξη, άνοδο του πληθωρισμού και επιδείνωση του κλίματος εμπιστοσύνης.
Η ίδια η Έρευνα Επαγγελματιών Προβλεπτών της ΕΚΤ τοποθέτησε την αύξηση του ΑΕΠ για το σύνολο του 2026 μόλις στο 0,9%, αναθεώρηση προς τα κάτω που αποδίδεται άμεσα στις αρνητικές επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Ο πληθωρισμός ανέβηκε στο 3,2%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2023, ενώ ο δομικός πληθωρισμός, που δεν περιλαμβάνει τις ασταθείς τιμές τροφίμων και ενέργειας, αυξήθηκε επίσης από 2,2% τον Απρίλιο σε 2,5% τον Μάιο, αποδυναμώνοντας τον ισχυρισμό ότι οι πληθωριστικές πιέσεις περιορίζονται μόνο στην ενέργεια.
Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις στις 21 χώρες της ζώνης του ευρώ, η απόφαση μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος δανεισμού για στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, σε μια περίοδο που η αγοραστική δύναμη ήδη πιέζεται από τις αυξημένες τιμές καυσίμων και φυσικού αερίου.
Οι αγορές αποτιμούν επίσης πιθανότητα περίπου 50% για νέα αύξηση τον Σεπτέμβριο, κάτι που δείχνει ότι η κίνηση της Πέμπτης αντιμετωπίζεται ως έναρξη νέας φάσης σύσφιξης και όχι ως μια μεμονωμένη, στοχευμένη παρέμβαση.
Οι οικονομολόγοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου
Το σκεπτικό πίσω από τη σημερινή αύξηση είχε διατυπωθεί εκ των προτέρων και μάλιστα με ιδιαίτερη έμφαση από την Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ και αρμόδια για τις αγορές.
Η Σνάμπελ υποστήριξε ότι η ΕΚΤ θα έπρεπε να αυξήσει τα επιτόκια τον Ιούνιο ανεξάρτητα από το αν οι εν εξελίξει ειρηνευτικές συνομιλίες για το Ιράν καταλήξουν σε συμφωνία, επικαλούμενη τόσο τη διάρκεια της σύγκρουσης όσο και τον βαθμό στον οποίο οι υψηλές τιμές ενέργειας μεταφέρονται στο σύνολο της οικονομίας.
Μιλώντας σε συνέδριο στη Σεούλ, η Σνάμπελ είχε προειδοποιήσει ότι «ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης των προσδοκιών για τον πληθωρισμό αυξάνεται» και ότι η τράπεζα δεν μπορούσε πλέον «να αγνοεί αυτό το σοκ».
Ο επικεφαλής οικονομολόγος, Φίλιπ Λέιν, ανέφερε επίσης ότι οι συνθήκες είχαν επιδεινωθεί σε σχέση με τις προβολές του Μαρτίου και ότι η συνεδρίαση του Ιουνίου θα οδηγήσει σε ανοδική αναθεώρηση της πρόβλεψης για τον πληθωρισμό. Η Σνάμπελ πήγε ένα βήμα παραπέρα, εκτιμώντας ότι ο πληθωρισμός μπορεί να φτάσει το 4% πριν από το τέλος του έτους.
euronews.com