2026/09/30 at 1:49 ΜΜ 30/09/2026 newsroom
Το ευρωπαϊκό χαρτί βγάζει στο τραπέζι ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπροστά στην πίεση από το νέο κύμα ενεργειακής ακρίβειας, ζητώντας από τις Βρυξέλλες περισσότερο δημοσιονομικό χώρο ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η παρέμβαση δεν είναι χωρίς πολιτικό ενδιαφέρον. Ο πρωθυπουργός, ο οποίος έχει επανειλημμένα επιμείνει ότι η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί βασική προτεραιότητα, ζητά τώρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση να ανοίξει ένα ειδικό παράθυρο για τα έκτακτα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης.
«Είναι η ώρα για τολμηρές και κοινές λύσεις που θα ξεπερνούν τις γενικές παραινέσεις που έχουμε ακούσει από την Κομισιόν σχετικά με τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας», ήταν το μήνυμα του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος αποκάλυψε ότι έχει ήδη απευθυνθεί με επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Το αίτημα, σύμφωνα με τις πληροφορίες για το περιεχόμενο της επιστολής, κινείται σε δύο βασικούς άξονες.
Ο πρώτος αφορά τα προσωρινά μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Η ελληνική πρόταση είναι οι συγκεκριμένες δαπάνες, μέχρι ένα προκαθορισμένο όριο, να μην προσμετρώνται με τον ίδιο τρόπο στους δημοσιονομικούς υπολογισμούς.
Ο δεύτερος αφορά τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ που δημιουργούνται όταν οι τιμές αυξάνονται. Η πρόταση είναι να μπορούν τα κράτη να αξιοποιούν αυτόν τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για να επιστρέφουν στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Και εδώ βρίσκεται το ζουμί.
Η κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον ότι η ενεργειακή κρίση δημιουργεί μια κατάσταση στην οποία τα συνήθη δημοσιονομικά εργαλεία δεν επαρκούν εύκολα. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει παραδεχθεί ότι η Ελλάδα διαθέτει περιορισμένο περιθώριο και έχει συνδέσει την όποια προσωρινή μείωση της φορολογίας στα καύσιμα με μια ευρωπαϊκή εξαίρεση.
Με άλλα λόγια, το Μαξίμου θέλει να κινηθεί, αλλά ταυτόχρονα δεν θέλει να εμφανιστεί ότι εγκαταλείπει τη γραμμή της δημοσιονομικής πειθαρχίας που έχει κάνει σημαία.
Το αποτέλεσμα είναι μια μάχη δύο επιπέδων: στο εσωτερικό, η κυβέρνηση καλείται να απαντήσει στην πίεση από τις τιμές ενέργειας και καυσίμων· στις Βρυξέλλες, επιχειρεί να εξασφαλίσει τον απαραίτητο χώρο ώστε να μπορεί να λάβει πρόσθετα μέτρα χωρίς να υπονομεύσει τους δημοσιονομικούς στόχους.
Ο Μητσοτάκης, άλλωστε, έχει ήδη δηλώσει ότι δεν θέλει να αποκλίνει από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, ενώ παράλληλα ζητά μεγαλύτερη ευελιξία ακριβώς για την αντιμετώπιση μιας κρίσης που χαρακτηρίζει εξωγενή.
Το ερώτημα πλέον είναι αν οι Βρυξέλλες θα δώσουν το πράσινο φως.