2026/09/26 at 11:01 ΠΜ 26/09/2026 newsroom
Τη συμβολή των ξένων αρχαιολογικών σχολών στην ανάδειξη του αρχαιοελληνικού πολιτισμού και στη διαμόρφωση της σχέσης της Ευρώπης με την Ελλάδα ανέδειξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, κατά την ομιλία του στη Βρετανική Σχολή Αθηνών.
Ο Κωνσταντίνος Τασούλας ήταν ο κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Βιβλιοθήκη της Βρετανικής Σχολής Αθηνών, με πρωτοβουλία του Προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του ιδρύματος, καθηγητή Sir Roderick Beaton. Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 2026 και είχε ως θέμα τη συμβολή των ξένων αρχαιολογικών σχολών στην ανάδειξη του αρχαιοελληνικού πολιτισμού.
Η Ελλάδα στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος
Στην ομιλία του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε στην πορεία μέσα από την οποία η Ευρώπη γνώρισε εκ νέου τον ελληνικό χώρο και την αρχαιότητα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους περιηγητές του 15ου αιώνα και, στη συνέχεια, στο «grand tour» του 18ου αιώνα, όταν Ευρωπαίοι ταξιδιώτες, καλλιτέχνες, επιστήμονες και διανοούμενοι έφταναν στην Ελλάδα αναζητώντας τις ρίζες του κλασικού πολιτισμού.
Ο Τασούλας στάθηκε ιδιαίτερα στην περίοδο του Διαφωτισμού και στην άνοδο του νεοκλασικισμού, όταν η αρχαία Ελλάδα απέκτησε ξεχωριστή θέση στην ευρωπαϊκή σκέψη. Η μελέτη της αρχαιότητας συνδέθηκε με τις ιδέες της Ελευθερίας, της Ισότητας και της Αδελφοσύνης, ενώ παράλληλα ενισχύθηκε το ενδιαφέρον για την επιστημονική προσέγγιση των αρχαιολογικών καταλοίπων.
Από τον φιλελληνισμό στην οργανωμένη αρχαιολογική έρευνα
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε στην «ελληνομανία» που αναπτύχθηκε στην Ευρώπη στα τέλη του 18ου αιώνα, καθώς και στη συμβολή έργων και προσωπικοτήτων που ενίσχυσαν το φιλελληνικό κίνημα.
Ιδιαίτερη θέση στην ομιλία κατέχει ο Λόρδος Byron, ο οποίος, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Τασούλα, συνέβαλε στη μεταστροφή των ευρωπαϊκών αντιλήψεων για την Ελλάδα, καθώς δεν περιορίστηκε στην αρχαιότητα αλλά αναγνώρισε και τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία.
Παράλληλα, η αυξανόμενη ευαισθητοποίηση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς οδήγησε στη δημιουργία θεσμών και κανόνων για την προστασία των αρχαιοτήτων. Στην ομιλία γίνεται αναφορά στις πρωτοβουλίες του Αδαμάντιου Κοραή, στην απαγόρευση εξαγωγής αρχαιοτήτων που θεσπίστηκε το 1827, στην ίδρυση του πρώτου αρχαιολογικού μουσείου στην Αίγινα το 1829, αλλά και στη δημιουργία της Ελληνικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και στην ψήφιση του πρώτου ολοκληρωμένου αρχαιολογικού νόμου το 1834.
Οι ξένες αρχαιολογικές σχολές στην Ελλάδα
Ο Κωνσταντίνος Τασούλας υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις αυτές δημιούργησαν το κατάλληλο έδαφος για την εγκατάσταση στην Ελλάδα των πρώτων ξένων αρχαιολογικών σχολών.
Όπως σημείωσε, οι σχολές αυτές αποτέλεσαν κέντρα έρευνας και επιστημονικής συνεργασίας, συνδέοντας την ελληνική αρχαιότητα με τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Από την αρχική τους σύνδεση με τον φιλελληνισμό, εξελίχθηκαν σε θεσμούς που συνέβαλαν στην ανάπτυξη της αρχαιολογίας, της τεκμηρίωσης και της διεθνούς συνεργασίας.
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι ξένες αρχαιολογικές σχολές στην Ελλάδα πολλαπλασιάστηκαν και σήμερα ανέρχονται σε 19, λειτουργώντας ως σημαντικοί φορείς γνώσης και αρχαιολογικής εμπειρίας.
Από τις ανασκαφές στις Μυκήνες έως τη Γραμμική Β
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε σε χαρακτηριστικά παραδείγματα αρχαιολογικής έρευνας στην Ελλάδα. Ο Κωνσταντίνος Τασούλας αναφέρθηκε στον Alan Wace και στον Maurice Thompson, καθώς και στη μελέτη της Προϊστορικής Θεσσαλίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στις ανασκαφές στις Μυκήνες και στην ανακάλυψη νέων πινακίδων Γραμμικής Β, λίγους μήνες μετά την ανακοίνωση του Michael Ventris για την αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β και τη διαπίστωση ότι αποτελούσε πρώιμη μορφή της ελληνικής γλώσσας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην αρχαιολογική έρευνα στην Κρήτη και ειδικότερα στο εύρημα του ορειχάλκινου κυπέλλου από την περιοχή του Τεκκέ, κοντά στην Κνωσό, και στην επιστημονική συζήτηση γύρω από τα χαραγμένα γράμματα του αντικειμένου.
Η επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στα Γλυπτά του Παρθενώνα, χαρακτηρίζοντας την επανένωσή τους μια χειρονομία μεγάλης σημασίας.
Στην ομιλία του υπογράμμισε τη σημασία της πραγματικής επανένωσης των Γλυπτών, συνδέοντας το ζήτημα με τη θέση του Παρθενώνα στην ευρωπαϊκή πνευματική και πολιτιστική κληρονομιά.
«Οι σπόροι του μέλλοντος βρίσκονται μέσα στη μνήμη του χτες»
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κωνσταντίνος Τασούλας αναφέρθηκε στη διαχρονική συμβολή των ξένων αρχαιολογικών σχολών στην ανακατασκευή της μνήμης της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Όπως σημείωσε, οι ξένες αρχαιολογικές σχολές έχουν συμβάλει στην αναζωογόνηση της ταυτότητας και του πολιτισμού και συνεχίζουν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο. «Οι σπόροι του μέλλοντος βρίσκονται μέσα στη μνήμη του χτες», τόνισε χαρακτηριστικά, ολοκληρώνοντας την ομιλία του στη Βρετανική Σχολή Αθηνών.